Iedereen gelijk? In organisaties liever niet.

De meeste organisatieproblemen zijn helemaal geen mensenproblemen. Ze zijn plekproblemen. “Iedereen is gelijk.” Een prachtige gedachte maar in organisaties is hij maar half waar.

Mensen zijn als mens gelijkwaardig maar binnen een organisatie hebben we niet allemaal dezelfde plek. Ieder gezond systeem heeft behoefte aan ordening. Juist daarom bestaan organisatiestructuren, afdelingen en rollen.

Vanuit het systemisch gedachtegoed is één van de belangrijkste principes dat iedereen een eigen plek heeft. Wanneer die plek helder is, ontstaat rust. Mensen weten waar ze van zijn, wie waarop aanspreekbaar is en hoe besluiten worden genomen.

Wanneer die plek onduidelijk wordt, probeert het systeem zichzelf te herstellen. Dan ontstaan vaak vragen als:

“Wie neemt hier eigenlijk de beslissing?”
“Waarom zijn zoveel mensen met hetzelfde onderwerp bezig?”
“Waarom lijkt niemand eigenaar?”

Een rol of functietitel is daarom veel meer dan een label op een visitekaartje. Het vertelt iets over de bijdrage die iemand levert aan het geheel, over de verantwoordelijkheid die daarbij hoort, over de verwachtingen die collega’s van elkaar mogen hebben. En vooral, over de plek die iemand inneemt in het systeem.

Wanneer mensen voortdurend taken uitvoeren die eigenlijk bij een andere rol horen, wanneer managers blijven sturen op inhoud terwijl specialisten de expertise hebben of wanneer verantwoordelijkheden voortdurend verschuiven ontstaat vaak iets wat lastig te benoemen is. Mensen raken vermoeid, frustratie neemt toe, besluitvorming vertraagt. Omdat het systeem geen duidelijke ordening meer kent.

Een goede organisatiestructuur is daarom geen bureaucratie maar een vorm van duidelijkheid. Niet om mensen vast te zetten maar juist om ruimte te creëren. Mensen hoeven minder energie te besteden aan het zoeken naar hun positie. En kunnen die energie gebruiken waarvoor ze eigenlijk zijn aangenomen: waarde toevoegen aan het geheel.

Want uiteindelijk floreren organisaties niet doordat iedereen hetzelfde doet maar doordat iedereen zijn eigen plek kent én die met overtuiging inneemt.

High five ✋🏼